در ماههای اخیر، ضعف ین ژاپن به یکی از بحثبرانگیزترین موضوعات بازارهای مالی تبدیل شده است. نویسنده این تحلیل تأکید میکند که ین، بر اساس شاخص «نرخ مؤثر واقعی»، به سطحی رسیده که حتی با لیر ترکیه قابل مقایسه است؛ موضوعی که برای اقتصادی مانند ژاپن بسیار نگرانکننده به نظر میرسد.
اهمیت این مقایسه از آن جهت است که ترکیه سالهاست به دلیل تضعیف استقلال بانک مرکزی و سیاستهای دستوری نرخ بهره، با سقوط شدید ارزش پول ملی مواجه بوده است. در ژاپن، اگرچه شرایط در سطح ترکیه نیست، اما بدهی عظیم دولت باعث شده بانک مرکزی ژاپن ناچار به کنترل و محدود کردن بازده اوراق بلند مدت از طریق خرید گسترده اوراق دولتی شود. این سیاست، فشار کاهشی مداومی بر ارزش ین وارد کرده است.
برخی معتقدند که ضعف ین بخشی از یک روند کلی در آسیاست، زیرا بسیاری از ارزهای آسیایی در سالهای اخیر تضعیف شدهاند. اما این استدلال چندان دقیق نیست. مقایسه ین با ارزهایی مانند وون کرهجنوبی یا دلار تایوان نشان میدهد که ین بسیار ضعیفتر عمل کرده و افت آن شدیدتر بوده است.
نکته مهمتر این است که برخلاف ژاپن، کرهجنوبی و تایوان با جهش شدید بازده اوراق قرضه مواجه نیستند. در واقع، ترکیب افزایش سریع بازده اوراق دولتی و همزمان کاهش ارزش پول ملی، پدیدهای است که ژاپن را در موقعیتی خاص و نگرانکننده قرار داده است.
در جمعبندی، ضعف ین ژاپن نهتنها در مقایسه با سایر ارزهای آسیایی چشمگیر است، بلکه در کنار افزایش بازده اوراق، تصویر هشداردهندهتری از ریسکهای مالی این کشور ارائه میدهد. تا زمانی که بانک مرکزی ژاپن ریسکهای مالی را در بازار اوراق مهار کند، این ریسکها احتمالاً خود را در بازار ارز نشان داده و فشار بیشتری بر ین وارد خواهند کرد؛ وضعیتی که ژاپن را بیش از آنچه انتظار میرود، به تجربه ترکیه نزدیک میکند.
