دولت سوریه و نیروهای کُرد این کشور اعلام کردند که آتشبس چهار روزه میان دو طرف به مدت ۱۵ روز دیگر تمدید شده است؛ تصمیمی که در بحبوحه افزایش تنشها در شمال و شمالشرق سوریه، فرصتی موقت برای کاهش درگیریها ایجاد میکند. این آتشبس که قرار بود شامگاه شنبه پایان یابد، اکنون با میانجیگری بینالمللی ادامه خواهد داشت.
در دو هفته گذشته، نیروهای دولتی سوریه موفق شدهاند بخشهای گستردهای از مناطق شمالی و شرقی کشور را از کنترل «نیروهای دموکراتیک سوریه» (SDF) خارج کنند؛ تحولی سریع که به تثبیت قدرت رئیسجمهور جدید سوریه، احمد الشرع، منجر شده است. نیروهای دولتی تا اوایل هفته جاری به آخرین پایگاههای SDF نزدیک شده بودند که الشرع به طور ناگهانی اعلام آتشبس کرد و به نیروهای کُرد مهلت داد یا سلاحهای خود را زمین بگذارند و با ارتش سوریه ادغام شوند، یا آماده از سرگیری درگیریها شوند.
پیش از تمدید آتشبس، مقامات سوری اعلام کرده بودند که SDF به تلاشهای دولت برای گفتوگو پاسخی نداده است، درحالیکه نیروهای کُرد، دمشق را به آمادهسازی «سیستماتیک برای تشدید تنش نظامی» متهم میکردند. بااینحال، حدود یک ساعت پیش از نیمهشب، وزارت دفاع سوریه اعلام کرد عملیات نظامی به مدت ۱۵ روز دیگر متوقف میشود تا از عملیات آمریکا برای انتقال زندانیان داعش از سوریه به عراق حمایت شود.
نیروهای دموکراتیک سوریه نیز در بیانیهای اعلام کردند که این توافق با میانجیگری بینالمللی حاصل شده و گفتوگوها با دولت دمشق همچنان ادامه دارد. طبق اعلام رسمی، آتشبس جدید از ساعت ۱۱ شب به وقت محلی اجرایی شده است.
در همین حال، منابع دیپلماتیک به رویترز گفتهاند که آمریکا و فرانسه به احمد الشرع هشدار دادهاند از اعزام نیرو به مناطق باقیمانده تحت کنترل کُردها خودداری کند. نگرانی اصلی غرب، احتمال بروز خشونتهای گسترده علیه غیرنظامیان کُرد است؛ بهویژه باتوجهبه سابقه درگیریهای فرقهای سال گذشته که طی آن صدها نفر از علویها و دروزیها کشته شدند.
در فضای ناپایدار شمالشرق سوریه، ارتش آمریکا همزمان در حال انتقال صدها زندانی داعش از زندانهای سابق تحت مدیریت SDF به خاک عراق است. این تحولات نشاندهنده افزایش ریسک ژئوپلیتیک در منطقهای است که همزمان با مسائل امنیتی، منابع حیاتی مانند میادین نفتی، سدهای برقآبی و مراکز نگهداری زندانیان داعش را در خود جای داده است.
در آستانه پایان ضربالاجل اولیه، نیروهای SDF مواضع دفاعی خود را در شهرهای قامشلی، حسکه و کوبانی تقویت کرده بودند. دولت الشرع که در اواخر سال ۲۰۲۴ با سرنگونی بشار اسد به قدرت رسید، اعلام کرده قصد دارد کنترل کامل سوریه را به دولت مرکزی بازگرداند؛ هدفی که با مقاومت ساختار خودمختار کُردها، پس از یک دهه اداره مستقل این مناطق، روبهرو شده است.
