قیمت طلا برای نخستینبار در تاریخ از مرز ۵ هزار دلار در هر اونس عبور کرد و رکوردی بیسابقه را به ثبت رساند. این جهش تاریخی ادامه روندی است که در سال ۲۰۲۵ شکل گرفت و طی آن، بهای طلا بیش از ۶۰ درصد افزایش یافت. افزایش ریسک ژئوپلیتیک در سطح جهانی، نقش مهمی در تقویت تقاضا برای این فلز گرانبها داشته است.
تنشهای اخیر میان آمریکا و ناتو بر سر گرینلند، در کنار سیاستهای تجاری دونالد ترامپ، فضای بازارهای مالی را متشنجتر کرده است. تهدید ترامپ به اعمال تعرفه ۱۰۰ درصدی علیه کانادا در صورت توافق تجاری با چین، نگرانی سرمایهگذاران را تشدید کرده و باعث شده طلا و سایر فلزات گرانبها بیش از پیش بهعنوان داراییهای امن مورد توجه قرار بگیرند. در همین راستا، نقره نیز روز جمعه برای نخستینبار به بالای ۱۰۰ دلار رسید.
عوامل اقتصادی نیز در رشد قیمت طلا نقش پررنگی داشتهاند. تورم بالاتر از حد معمول، تضعیف دلار آمریکا، خرید گسترده طلا توسط بانکهای مرکزی و انتظار بازار برای کاهش دوباره نرخ بهره توسط فدرال رزرو، همگی تقاضا برای طلا را افزایش دادهاند. همچنین جنگهای اوکراین و غزه و برخی تحولات سیاسی در آمریکای لاتین، به افزایش ریسک ژئوپلیتیک و رشد قیمت طلا دامن زدهاند.
یکی از جذابیتهای اصلی طلا، کمیاب بودن آن است. بر اساس آمار شورای جهانی طلا، تاکنون تنها حدود ۲۱۶ هزار تن طلا در جهان استخراج شده که حجم آن معادل سه تا چهار استخر المپیک است. بخش عمده این میزان نیز پس از سال ۱۹۵۰ و با پیشرفت فناوریهای استخراج به دست آمده است. برآوردها نشان میدهد ذخایر باقیمانده طلا محدود بوده و عرضه آن در سالهای آینده به نقطه اشباع نزدیک میشود.
کارشناسان معتقدند طلا به دلیل مستقل بودن از بدهی دولتها و عملکرد شرکتها، نقش مهمی در تنوعبخشی به سبد سرمایهگذاری ایفا میکند. در شرایطی که بازده اوراق قرضه با کاهش نرخ بهره افت میکند، نگهداری طلا برای بسیاری از سرمایهگذاران جذابتر میشود. انتظار میرود فدرال رزرو آمریکا در سال جاری دو بار نرخ بهره را کاهش دهد؛ موضوعی که به طور سنتی به نفع طلاست.
افزون بر سرمایهگذاران، بانکهای مرکزی جهان نیز در سال گذشته صدها تن طلا به ذخایر خود افزودند؛ نشانهای از فاصلهگرفتن تدریجی از دلار آمریکا. در کنار این عوامل، تقاضای فرهنگی نیز نقش مهمی ایفا میکند. در کشورهایی مانند هند و چین، طلا نهتنها ابزار سرمایهگذاری، بلکه نمادی از ثروت، خوشیمنی و هدیهای رایج در جشنها و مراسم ازدواج است. این تقاضای پایدار، جایگاه طلا را در دوران افزایش ریسک ژئوپلیتیک بیش از پیش تقویت کرده است.
