حجم پول در گردش ژاپن در سال ۲۰۲۵ برای نخستینبار در ۱۸ سال گذشته کاهش یافت؛ اتفاقی که نشانهای مهم از خروج تدریجی بانک مرکزی ژاپن از سیاستهای انبساطی گسترده محسوب میشود. دادهها نشان میدهد این روند با ادامه عادیسازی سیاست پولی، در سالهای آینده نیز تداوم خواهد داشت.
بانک مرکزی ژاپن در مارس ۲۰۲۴ به یک دهه سیاستهای حمایتی شدید پایان داد؛ سیاستهایی که شامل خرید گسترده داراییها، نرخ بهره منفی و کنترل بازده اوراق قرضه دولتی بود. این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که مقامات اعلام کردند اقتصاد ژاپن در آستانه دستیابی پایدار به هدف تورمی ۲ درصدی قرار گرفته است.
پس از این تغییر رویکرد، بانک مرکزی سرعت خرید اوراق قرضه دولتی را کاهش داد و برنامههای تأمین مالی که بانکها را به افزایش وامدهی تشویق میکرد، متوقف ساخت. بازتاب این سیاستها در دادههای پولی کاملاً مشهود است؛ بهطوریکه میانگین پایه پولی ژاپن در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل ۴.۹ درصد کاهش یافت و این نخستین افت از سال ۲۰۰۷ تاکنون به شمار میرود.
در ماه دسامبر، میانگین پایه پولی به حدود ۵۹۴ تریلیون ین رسید که نسبت به مدت مشابه سال قبل نزدیک به ۱۰ درصد کاهش نشان میدهد. این رقم برای اولینبار از سپتامبر ۲۰۲۰ به زیر سطح ۶۰۰ تریلیون ین سقوط کرد. تحلیلگران انتظار دارند با ادامه کاهش خرید اوراق و افزایش تدریجی نرخ بهره، حجم پول در گردش همچنان روند نزولی داشته باشد.
در شرایطی که تورم ژاپن نزدیک به چهار سال بالاتر از هدف ۲ درصدی باقی مانده است، بانک مرکزی در ماه دسامبر نرخ بهره کوتاهمدت را از ۰.۵ به ۰.۷۵ درصد افزایش داد. کازوئو اوئدا، رئیس بانک مرکزی، تأکید کرده است در صورتی که شرایط اقتصادی و قیمتی مطابق پیشبینیها پیش برود، افزایش بیشتر نرخ بهره نیز در دستور کار قرار خواهد گرفت.