جداییطلبان جنوب یمن از ابتکار عربستان سعودی برای آغاز گفتوگو و پایان دادن به تنشهای نظامی اخیر استقبال کردند؛ اقدامی که میتواند نشانهای از کاهش رویارویی کمسابقه میان عربستان و امارات متحده عربی باشد. این تحولات در حالی رخ میدهد که بحران سریعالتحول یمن، شکافی جدی میان دو قدرت مهم خلیج فارس ایجاد کرده و ائتلاف نیروهای حامی دولت رسمی یمن را دچار تزلزل کرده است.
شورای انتقالی جنوب (STC) که از حمایت امارات برخوردار است، سالها بخشی از دولت مورد حمایت عربستان و جامعه بینالمللی بود، اما ماه گذشته با تصرف ناگهانی بخشهای وسیعی از جنوب و شرق یمن، از جمله استان راهبردی حضرموت، معادلات را تغییر داد. این اقدام، بزرگترین اختلاف میان ریاض و ابوظبی در دهههای اخیر را آشکار کرد و اختلافات پنهان آنها درباره آینده یمن و امنیت منطقه را به سطح علنی کشاند.
در بیانیهای که روز شنبه منتشر شد، شورای انتقالی جنوب اعلام کرد پیشنهاد عربستان را «فرصتی واقعی برای گفتوگوی جدی» میداند؛ گفتوگویی که به گفته این شورا میتواند از «خواستههای مردم جنوب» محافظت کند. این موضعگیری ساعاتی پس از آن مطرح شد که دولت رسمی یمن اعلام کرد کنترل بندر مهم مکلا، مرکز استان حضرموت، را از نیروهای جداییطلب پس گرفته است. پیشروی سریع نیروهای دولتی طی روزهای اخیر، بسیاری از دستاوردهای نظامی STC در ماه گذشته را خنثی کرده و تردیدهایی درباره امکان برگزاری همهپرسی استقلال جنوب در آینده نزدیک ایجاد کرده است.
در همین حال، عربستان از همه گروههای جنوبی دعوت کرده است تا برای حلوفصل «مسئله جنوب» در ریاض گرد هم آیند؛ درخواستی که با موافقت دولت یمن همراه شد. امارات نیز ضمن ابراز نگرانی عمیق نسبت به تشدید درگیریها، خواستار خویشتنداری طرفها شده است. یمن به دلیل موقعیت ژئوپلیتیک حساس خود، در نزدیکی عربستان و تنگه راهبردی بابالمندب، اهمیت بالایی برای امنیت انرژی و تجارت جهانی دارد. ناظران معتقدند تداوم یا فروکش کردن این بحران، نهتنها آینده یمن، بلکه روابط عربستان و امارات و حتی معادلات منطقهای، از جمله همکاری آنها در چارچوب اوپک را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد.
